Mil Hesaplama

1 kara mili (statute mile) tam olarak 1,609344 km'ye eşittir. Amerikan ve İngiliz ölçü sisteminde kullanılan bu birim, özellikle karayolu mesafelerinde yer alır. Örneğin 26,2 mil maraton mesafesi ≈ 42,195 km'dir.

1 deniz mili (nautical mile) tam olarak 1,852 km'ye eşittir. Denizcilik ve havacılıkta kullanılan bu birim, coğrafi koordinatlardaki 1 dakikalık (1/60 derece) yay uzunluğuna karşılık gelir. Örneğin 100 deniz mili = 185,2 km.

Kara mili (1,609344 km) İngiliz-Amerikan kara ölçümünde kullanılır. Deniz mili (1,852 km) ise denizcilik ve havacılıkta uluslararası standarttır. 1 deniz mili ≈ 1,1508 kara mili. Fark yaklaşık %15 olduğu için karıştırmak önemli hatalara yol açabilir.

Knot, saatte 1 deniz mili hızını ifade eden birimdir: 1 knot = 1,852 km/sa = 0,5144 m/s. Gemi ve uçak hızları genellikle knot cinsinden belirtilir. Örneğin yolcu uçakları genellikle 450–500 knot (800–900 km/sa) cruising hızıyla uçar.

Mil, Latince 'mille passuum' (bin adım) teriminden gelir. Roma İmparatorluğu'nda 1 mil = 1.000 çift adım (yaklaşık 1.481 m) olarak belirlenmişti. Bugünkü kara mili 1.609 m ile bu değerden farklıdır. Her ülkenin kendi mil tanımı olmuş; standartlaşma 19. yüzyılda gerçekleşmiştir.

Kara mili ABD, İngiltere (karayolları), Myanmar ve birkaç ülkede aktif kullanımdadır. Deniz mili havacılık ve denizcilikte evrensel standarttır (Türkiye dahil). Türkiye metrik sistem kullansa da boğaz trafiği ve hava sahası ölçümlerinde deniz mili geçerlidir.

10 kara mili = 10 × 1,609344 ≈ 16,09 km. 10 deniz mili = 10 × 1,852 = 18,52 km. Pratik dönüşüm için kara milini yaklaşık 1,6 ile çarpmak yeterli hassasiyeti sağlar. 5 km koşu ≈ 3,1 mil, 10 km koşu ≈ 6,2 mildir.

Havacılık, denizciliğin uluslararası standartlarını devraldığından deniz mili kullanır. Coğrafi koordinat sistemiyle doğrudan ilişkisi (1 deniz mili = 1 dakika yay = 1/60 derece) navigasyonu kolaylaştırır. METAR hava raporlarında görüş mesafesi de deniz miliyle ifade edilir.

ABD'de yakıt tüketimi mpg (miles per gallon) olarak ifade edilir: 30 mpg = 30 kara mili / galon = 48,3 km / 3,785 L ≈ 7,8 L/100 km. Türkiye'de kullanılan L/100 km değerine çevirmek için: L/100 km = 235,2 / mpg formülü kullanılır.

1 kara mili = 1.609,344 metre. 1 deniz mili = 1.852 metre. Metre → Kara mili: m / 1609,344. Metre → Deniz mili: m / 1852. Örneğin 5.000 metre = 5.000/1609,344 ≈ 3,107 kara mili = 5.000/1852 ≈ 2,700 deniz mili.